Historia

Vallis Baptismi – Dolina Chrztu – Krztiny. Ta starodawna nazwa wzkazuje na tradycyjne znaczenie tego miejsca, gdzie w miasteczku Krztiny, wśród wspaniałej przyrody wznosi się od roku 1750 barokowy kompleks bazyliki, zamku i parku dzieła Jana Błażeja Santini-Aichla. Powierzchnię 10 200 ha porostów leśnych w majątku Uniwersytetu Mendela w Brnie, na północnej granicy miasta Brna w okolicy Jedovnice, Krztin, Adamova, Bilovic nad Svitavą i Vranova k. Brna, częściowo na terenie Parku Krajobrazowego Kras Morawski, administruje od roku 1923 Szkolne Przedsiębiorstwo Leśne Las Masaryka Krztiny. Przedsiębiorstwo to administruje również zamek krztinski z parkiem. Pomimo tego, że kościół i zamek nie stoją na najwyższym punkcie okolicy, są dominantami Doliny Krztinskiej.

Pierwsza wzmianka pisemna o Krztinach pochodzi z roku 1237, historia tego miejsca związana jest jednak już z okresem przyjścia na Morawy misjonarzy Cyryla i Metodego w IX wieku. Objekt zamku w Krztinach jest byłą rezydencją norbertanów z brneńskich Zábrdovic, jest zabytkiem wpisanym do państwowej listy zabytków kulturalnych Republiki Czeskiej, razem z miejscowym kościołem pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. Cały kompleks budowli połączony jest nazwiskiem wybitnego czeskiego budowniczego włoskiego pochodzenia Jana Błażeja Santini-Aichlera (1677-1723). Według jego projektu została na tradycyjnym miejscu kultowym wzniesiona bazylika barokowa, swoim wystrojem zewnętrznym przechodząca już w styl rokoko. Na wystroju wewnętrznym bazyliki współpracowali czołowi ówcześni artyści morawscy Jan Jerzy Etgens a Andrzej Schweigel. Bazylika Santiniego została wzniesiona w miejscu pierwotnych kościołów – romańskiego, zwanego czeskim oraz gotyckiego, zwanego niemieckim.

 

Klasztor w Krztinach przeżył swoją największą sławę w 2 poł. XVIII wieku, zaraz po poświęceniu kościoła. Niedługo po tym jednak nastąpiła likwidacja dekretem cesarza Józefa II. Bazylika wprawdzie dalej służyła swemu celowi, majątek klasztoru został jednak rozsprzedany. Przychodzą nowi właściciele – Dietrichsteinowie, po nich Bubnowie z Litic i Tauberowie. Od roku 1894 zamek krztinski jest majątkiem Jana II z Liechtensteina, ten ma zamiar wyremontowania zamku i podarowania go gminie, by służył jako szpital lub szkoła. Krztiny jednak odmawiają przejęcie darowizny, obawiając się wielkich wydatków związanych z utrzymaniem mienia. Na zamku zamieszkał następnie już tylko lekarz.

W roku 1923 doszło do przejęcia adamowskiego majątku Liechtensteinów przez Wyższą Szkołę Rolniczą w Brnie, wraz z tym majątkiem szkoła przejmuje i zamek krztinski. Służy nadal jako mieszkanie lekarza, w czasie drugiej wojny światowej z budynków korzysta armia niemiecka. Dopiero w latach 50-tych obiekt wykorzystywany jest do celów praktycznego nauczania na gospodarstwie szkolnym. Na początku lat 80-tych XX w. WSzR przekazuje zamek całkowicie do administracji Szkolnego Przedsiębiorstwa Leśnego Krztiny, albowiem już od roku 1967 jest on siedzibą przedsiębiorstwa (do roku 1996).

Od roku 1994 zamek jest remontowany, wymieniane są strzechy i ich poszycia, od roku 1997 przebiega rekonstrukcja skrzydła południowego. Na końcu roku 2001 oddano do użytku nową kuchnię, restaurację i nowocześnie wyposażoną salę audiowizualną. Zrekonstruowano również salę towarzyską. Remontem generalnym przechodzi główny budynek, w listopadzie 2008 zkolaudowano resztę zamku – skrzydło północne. Na dwóch piętrach powstały pokoje mieszkalne (23 pokoi), nowa kuchnia z restauracją, na parterze pomieszczenia wystawowe i wielofunkcyjne (sale wykładowe). Realizacją nowej fasady były prace rekonstrukcyjne pod koniec roku 2010 zakończone.

Definitywnym zakończeniem rekonstrukcji cennego kompleksu Santiniego była rewitalizacja parku zamkowego o powierzchni 2,7 ha w jesieni 2012 roku na podstawie projektu Prof. Ivana Otruby i Inż. Ondřeje Nečaského.

Zamek Krztiny wraz z parkiem został w ten sposób w latach 1994-2012 kompletnie zrekonstruowany a obecnie służy słuchaczom oraz działalności pedagogicznej wszystkich wydziałów MENDELU, również innym szkołom wyższym, instytucjom, publiczności fachowej i laickiej, obywatelom miasteczka Krztiny oraz wszystkim, którzy odwiedzają ten region.

  • CATEGORY
TOP
rfwbs-sliderfwbs-sliderfwbs-slide
UA-48555575-1